Wat is NLD?

NLD is een afkorting van de Engelse term Non-verbal Learning Disabilities. Letterlijk vertaald betekent dat "nonverbale leerstoornissen", ofwel: leerstoornissen die geen betrekking hebben op de taal. Op zich kan deze term verwarring geven: hoewel ze verbaal zeer vaardig lijken, kunnen er bij sommige kinderen met NLD toch specifieke taalproblemen voorkomen. Voor de term "NLD" is oorspronkelijk gekozen om de stoornis te onderscheiden van talige leerstoornissen zoals dyslexie.

NLD is een begrip uit de neuropsychologie waarbij het gaat om een specifiek profiel van vaardigheden en tekorten bij de informatieverwerking van zintuiglijke prikkels. De auditieve informatie (het horen) wordt beter verwerkt dan de informatie die via zien en voelen binnenkomt.
Vrijwel ieder kind en elke volwassene heeft hierin min of meer sterke en zwakke kanten. Meestal is dat geen probleem. Het wordt pas ernstig als de verschillen dermate groot zijn dat de ontwikkeling van het kind verstoord raakt. Dan kan er sprake zijn van een "typisch NLD-profiel". De problemen uiten zich in de motoriek, het ruimtelijk inzicht, het inzicht in oorzaak-gevolg-relaties, de schoolse vaardigheden bij rekenen en schrijven, het werktempo en het ?sociale snapvermogen?.

Oorzaak
Over de biologische achtergronden bij NLD is weinig meer bekend dan het vermoeden dat het gaat om een disbalans in de samenwerking tussen de linker- en rechterhersenhelft die vooral het gevolg is van een niet goed functionerende rechterhersenhelft. Recent inzicht geeft aanwijzingen voor een stoornis in de langeafstandsbanen tussen de beide hersenhelften.

Gevolgen
Een kind met NLD vertoont een weerstand tegen het opnemen en verwerken van nieuwe informatie. Dit belemmert de voortgang van de ontwikkeling. Bij NLD nemen de problemen dan ook toe naarmate het kind ouder wordt. Het kind groeit als het ware in de stoornis.

NLD wordt in het onderwijs niet snel herkend omdat het kind met zijn goede verbale vaardigheden zijn omgeving vaak op het verkeerde been zet omtrent zijn capaciteiten. Een gevolg is dat een kind met NLD vaak veel te hoog wordt ingeschat en -  vooral in het onderwijs - sterk wordt overvraagd. Dat kan ernstige gevolgen hebben voor de emotionele stabiliteit. Het kan leiden tot driftbuien, extreme koppigheid en angsten.
 

Diagnose en behandeling
Op dit moment zijn er nog geen gevalideerde meetinstrumenten om NLD vast te stellen. Onlangs werd een screeningsinstrument ontwikkeld waarmee kan worden vastgesteld of het kind in de gevarenzone van NLD zit. 
De NLD-schaal is  te bestellen via http://www.knp-praktijk.nl

Een onderzoek naar NLD dient bij voorkeur te worden uitgevoerd door een team van deskundigen waarbij in beeld wordt gebracht:

• de ontwikkelingsgeschiedenis van het kind

• de schoolprestaties de (neuro)psychologische ontwikkeling

• de sociale, emotionele en adaptieve ontwikkeling zonodig aangevuld met een kinderpsychiatrisch onderzoek

Voor het kind met NLD bestaat de hulp uit goede voorlichting aan ouders, leerkrachten en hulpverleners die met het kind werken. Deze voorlichting moet gericht zijn op de volgende twee basisprincipes bij de behandeling van kinderen met NLD:

1. Tegenover het kind een realistische houding aannemen, een open oog hebben voor zijn onvermogen en er rekening mee houden.
2. Een goed inzicht ontwikkelen in de sterke en zwakke kanten van het kind. Gebruik maken van zijn sterke kanten (goede verbale vaardigheden) om de ontwikkeling van de zwakke kanten te stimuleren.

In het onderwijs zal bij voorkeur gewerkt moeten worden met verbale, overzichtelijke, logische stap-voor-stap-methoden. Daarbij moet worden uitgegaan van het delen-naar-geheel-principe: het geheel moet vanuit de delen worden opgebouwd, anders kan het kind het niet overzien.

Kenmerken van het kind met NLD kunnen zijn:

• trapsgewijze ontwikkeling

• een onhandige, houterige grove motoriek

• veel "gekke" ongelukjes

• problemen met de fijne motoriek (pengreep, hanteren van mes en vork etc.) 

• slechte oog-hand-coördinatie

• een spraakontwikkeling die vrij laat op gang komt (eenmaal op gang gekomen is de spraak goed; wel kunnen er uitspraakproblemen zijn, en eigenaardigheden zoals bijvoorbeeld echoën, herhalingen en een monotone spraak)

• problemen met inzichtelijk rekenen (mechanisch rekenen wordt wel aangeleerd)

• traagheid, onzekerheid in het werk

• moeite met het aanleren van routines (beheerst het kind ze eenmaal, dan zit het er ook goed tot extreem goed in)

• passief gedrag

• weinig sociale vaardigheden

• angst voor ongewone sociale situaties

• onverklaarbare uitingen van woede en angst

• moeite met herkennen van niet-verbale signalen (gebaren, gelaatsuitdrukkingen)

• problemen met overzicht, bijvoorbeeld in de gymzaal en het zwembad

• snel verdwalen

• gevaarlijk gedrag in het verkeer

Jongeren en volwassenen met NLD hebben meer dan gemiddeld te kampen met psychiatrische stoornissen zoals angststoornissen en depressies. Door verschillende opvattingen over NLD komt dit beeld in veel gradaties en in grote variaties voor.
Er worden percentages genoemd van 1-5% van de schoolgaande populatie of 10% van de kinderen in het speciaal onderwijs. NLD lijkt bij jongens even vaak voor te komen als bij meisjes.
 
NLD wordt vaak verward met andere stoornissen, zoals ADHD en PDD-NOS  (een aan autisme verwante contactstoornis). NLD kan worden gezien als een aanvullende diagnose die door de diagnoses ADHD en PDD-NOS heen kan lopen. ADHD en PDD-NOS zijn kinderpsychiatrische diagnoses; diagnoses die iets zeggen over het gedrag. De diagnose NLD zegt iets over de informatieverwerking.

Bron:
www.balansdigitaal.nl

Meer informatie op de site van Praktijk Kinderneuropsychologie :  http://www.knp-praktijk.nl   

Ortho Pedagogisch Didactisch Centrum  Zuidoost Drenthe  2010   |   Disclaimer